Πλήρης οδηγός για την πόλη και την επαρχία Ελασσόνας

> Αφιέρωμα > Σαρακατσάνοι

Αναζήτηση
Γεφύρι
Η Ελασσόνα
Η Επαρχία
Ο Όλυμπος
e-Οδηγός
Εκδηλώσεις
Φωτογραφίες
Συνδέσεις
Επικοινωνία
Αρχική Σελίδα Αρχική Σελίδα
 Δείτε:


Μονή Ολυμπιώτισσας


Το Μουσείο Μάχης Σαρανταπόρου


Το Χάνι του Χατζηγώγου
 Σας προτείνουμε:


Περραιβική Τρίπολη


Φωτογραφίες από τον Όλυμπο


Παλιά Ελασσόνα


Γιορτή φέτας

--= Ελασσόνα =-- 

 elassona.com.gr

 

Οι Σαρακατσάνοι 

Λαογραφία και παράδοση

Η ζωή

Ο τρόπος ζωής τους ήταν οργανωμένος με ένα είδος ποιμενικής συνεργασίας, το «Τσελιγκάτο». Είτε βρίσκονταν στα βουνά για ξεκαλοκαιριό, είτε το χειμώνα στα χειμαδιά, αδέρφια, πρωτοξαδέρφια και δεύτερα ξαδέρφια έσμιγαν τα κοπάδια τους σε ένα είδος συνεταιρισμού, για την καλλίτερη παραγωγική συνεργασία και διάθεση των κτηνοτροφικών τους προϊόντων. Αρχηγός του «Τσελιγκάτου» ήταν ο τσέλιγκας (αρχιποιμένας), πλούσιος κτηνοτρόφος, με πολλά πρόβατα, που ξεχώριζε για τις ικανότητές του: έξυπνος, δυναμικός, κοινωνικός, ευέλικτος, τολμηρός, έντιμος και δίκαιος, ανοιχτοχέρης. Αυτός κανόνιζε σχεδόν τα πάντα που είχαν σχέση με το τσελιγκάτο (ενοικίαση βοσκοτόπων, πώληση γάλακτος και τυροκομικών προϊόντων, αρνιών, μαλλιών κ.τ.λ.). Είχε όμως και κοινωνικό ρόλο στη στάνη: συμβούλευε - μαζί με τους γεροντότερους - και έλυνε διαφορές. Όλοι οι σμίχτες είχαν συμμετοχή στα κέρδη και τις ζημιές του κοπαδιού. Του Αγίου Δημητρίου για το καλοκαίρι και του Αγίου Γεωργίου για το χειμώνα έκαναν λογαριασμό και απολογισμό των εσόδων και εξόδων του τσελιγκάτου και πάντα κρατούσαν παραστατικά (τεφτέρια). Οι Τσοπαναραίοι ήταν αυτοί που είχαν λίγα ή καθόλου πρόβατα και δεν είχαν δικό τους τσελιγκάτο. Με τα πρόβατα αλλά και τα άλλα ζώα τους έδενε στενή σχέση. Τα φρόντιζαν και τα πρόσεχαν ιδιαίτερα, αφού ήταν γι' αυτούς όλη τους η περιουσία.

Το κονάκι

Το σπίτι των Σαρακατσάνων (το κονάκι), που το κατασκεύαζαν μόνοι τους, ήταν ένα καλύβι με σάλωμα και ήταν δυο τύπων:

α) το ορθό κονάκι (κωνοειδής καλύβα), που κατέληγε στην κορυφή του σε σταυρό και είχε στο κέντρο την εστία (φωτογώνι) και γύρω-γύρω διασκευασμένους χώρους όπου τοποθετούσαν ρούχα, είδη μαγειρικής κ.τ.λ., ενώ υπήρχε σταθερή θέση για το εικόνισμα

β) ο πλάγιος τύπος με δίρριχτη στέγη που κατασκευαζόταν από κορμούς δέντρων, ξύλα (πελεκούδια) και κλαδιά ελάτων (μπάτσες). Τα «κονάκια», ο οικισμός δηλ. το σύνολο των νομαδικών οικογενειών αποτελούσε τη Στάνη. Στάνη και τσελιγκάτο δεν ταυτίζονταν. Μπορεί μια στάνη να είχε δυο ή περισσότερα τσελιγκάτα. Το αντίστροφο όχι.

Η οικογένεια

Η Σαρακατσάνικη οικογένεια ήταν πατριαρχική. Αυστηρή πειθαρχία και άγραφοι απαρασάλευτοι νόμοι όριζαν τη συμπεριφορά του κάθε μέλους της. Αρχηγός της οικογένειας ήταν ο άνδρας, ο πατέρας. Στον πατέρα και τη μάνα υπήρχε απόλυτος σεβασμός. Το κορίτσι το χαρακτήριζε η ντροπαλοσύνη, η καλή ανατροφή και ο καλός ψυχικός κόσμος. Το αγόρι έπρεπε να ήταν σεμνό, συγκρατημένο στις πράξεις, τα λόγια και τους τρόπους του. Ο στυλοβάτης όμως της οικογένειας ήταν η γυναίκα, που σήκωνε όλο το βάρος των ευθυνών. Αυτή είχε καθημερινά αναλάβει όλες τις δουλειές του νοικοκυριού (να φέρει ξύλα, ν' ανάψει φωτιά, να φέρει νερό από τη βρύση με τη βαρέλα, να περιποιηθεί τα παιδιά, να κάμει το νοικοκυριό του κονακιού κ.τ.λ.), αλλά και τις εξωτερικές δουλειές των προβάτων (παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, κατασκευή, στρώσιμο, ξέστρωμα μαντριών κ.τ.λ.). Η ρόκα, για το γνέσιμο του μαλλιού, ήταν η αχώριστη συντροφιά της. Όπου κι αν πήγαινε την είχε μαζί της. Το γνέσιμο του μαλλιού ήταν για τη Σαρακατσάνα ευχαρίστηση και «σκόλη». Εκείνο όμως που την κρατούσε «σκλαβωμένη» ήταν ο αργαλειός. Η Σαρακατσάνα ήταν μια αφανής ηρωίδα της καθημερινής ζωής. Έπρεπε να υπηρετεί την οικογένεια με θρησκευτική ευλάβεια και προσήλωση. Ενέπνεε όμως σεβασμό και έχαιρε εκτίμησης, ιδιαίτερα όταν γίνονταν μητέρα.

« Η γλώσσαΠολιτισμός »

 
Αναζήτηση για:
Τα περιεχόμενα

...με δυο λόγια

Ελασσόνα

Οδηγός για την πόλη της Ελασσόνας. Ξενάγηση, ιστορία, πολιτισμός, αθλητισμός, υπηρεσίες και πολλά πολλά ακόμη.

Επαρχία

Πλήρης κατάλογος που περιλαμβάνει και τα 52 χωριά της επαρχίας Ελασσόνας. Δείτε τα αξιοθέατα κάθε τόπου και μάθετε περισσότερα για την ιστορία του. Πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Όλυμπος

Το μυθικό βουνό των θεών, οικουμενικός πρεσβευτής της Ελλάδας, στέκει αγέρωχο και αιώνιο στο διάβα της ιστορίας. Αδιάσπαστο κομμάτι της Επαρχίας Ελασσόνας. Γνωρίστε το!!

e-Οδηγός

Οδηγός της Επαρχίας. Βρείτε συνοπτικές πληροφορίες σχετικά με την πόλη αλλά και ολόκληρη την επαρχία Ελασσόνας. Σίγουρα θα σας ενδιαφέρουν...

Εκδηλώσεις

Μάθετε περισσότερα για τις σημαντικότερες εκδηλώσεις στην Επαρχία Ελασσόνας. Πλούσιο φωτογραφικό υλικό.

Φωτογραφίες

Πλούσιο φωτογραφικό υλικό από την ζωή και τις φυσικές ομορφιές του τόπου. Αξίζει να το δείτε!!

Συνδέσεις

Συνδέσεις προς άλλους δικτυακούς τόπους που παρουσιάζουν ενδιαφέρον

Επικοινωνία

Αν έχετε κάποιο σχόλιο ή παρατήρηση, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το elassona.com.gr από δώ.

 

Η Ελασσόνα | Η Επαρχία | Ο Όλυμπος | Οδηγός | Εκδηλώσεις
Φωτογραφίες | Συνδέσεις | Επικοινωνία |

Copyright MGN © 2002 -